Quiz - sprawdź swoją wiedzę o serach i procesie ich produkcji Proces produkcji seraProces produkcji seraProces produkcji sera

Zostań fanem na facebooku

Ciekawe fakty o serze - Poznaj sekretne tajniki procesu produkcji serów

Początki produkcji sera są ściśle związane z udomowieniem i hodowlą zwierząt. Najstarszymi gatunkami, które udomowiono, było bydło domowe, owce i kozy. Prawdopodobnie około 10 tys. lat temu pasterze mezopotamscy wynaleźli ser z zsiadłego mleka. Pasterze, którzy wlewali mleko do bukłaków sporządzonych z żołądków owiec, zauważyli, że dzieliło się ono na skrzep i serwatkę. Z czasem nauczono się odcedzać skrzep, osuszać go i solić, aby był dłużej zakonserwowany. Do dziś w krajach arabskich wyrabia się tą starą metodą kishk. Pierwszym dokumentem szczegółowo przedstawiającym kolejne fazy produkcji sera jest płaskorzeźba sumeryjska nazwana ozdobą mleczarni (ok. 3000 p.n.e.). W Babilonii ser był znany, ale należał do artykułów luksusowych. Większość najstarszych znanych nam serów rozpoczęto wytwarzać ok. XIV w., w dużej mierze ich produkcją zajmowali się mnisi. Zasady wyrobu sera cheddar zostały opracowane w XIX w. Wpłynęły one znacznie na metody produkcji większości serów. Pierwsza produkcja przemysłowa sera ruszyła 3 lutego 1815 r. w Szwajcarii. Do Polski serowarstwo dotarło zza Karpat, z terenów Wołoszczyzny, gdzie produkowano sery z owczego mleka. W XIX w. nowe receptury na produkcję serów żółtych przywieźli imigranci z Niemiec, Holandii i Szwajcarii.

Jak powstaje ser

Wyrób serów to najbardziej szlachetny kierunek przerobu mleka. Można go podzielić na szereg etapów, z których każdy ma istotny wpływ na właściwości gotowego produktu.

  • Do produkcji większości serów na świecie używa się mleka krowiego, choć szeroko stosowane jest także mleko kozie i owcze. Zanim rozpocznie się właściwa produkcja sera, mleko jest dokładnie badane i poddawane obróbce wstępnej. W przypadku większości serów poddaje się je również procesowi pasteryzacji, który ma na celu usunięcie szkodliwych drobnoustrojów.
  • Aby umożliwić ścięcie mleka, ogrzewane jest ono do temperatury 30-32oC, a następnie dodaje się do niego bakterie kwasu mlekowego lub podpuszczkę, będącą enzymem naturalnym, a czasem obydwa składniki. Bakterie kwasu mlekowego podczas procesu fermentacji powodują zakwaszenie mleka, a w efekcie jego zsiadanie. Odpowiedzialne są one również za tworzenie się oczek w serze oraz jego zapach.
  • Po doprawieniu mleko jest dokładnie mieszane i pozostawione do czasu pojawienia się tzw. skrzepu.
  • Po osiągnięciu odpowiedniego poziomu zwartości skrzepu jest on krojony na drobne kawałki, tym drobniejsze im twardszy ma być końcowy produkt. Celem wszystkich operacji następujących po krojeniu jest usunięcie z ziarna serowego płynnej części mleka – serwatki. Osiąga się to poprzez dodatkowe mieszanie i podgrzewanie.
  • Po oddzieleniu serwatki masa serowa podlega formowaniu. Sery miękkie przekładane są do drewnianych lub metalowych form, których perforowana powierzchnia umożliwia dalsze odciekanie serwatki. Sery twarde owijane są w płócienne chusty i poddawane prasowaniu, mającemu na celu usunięcie resztek serwatki, wytworzenie skórki, a przede wszystkim utrwalenie nadanego kształtu.
  • Po wyjęciu z form sery są solone za pomocą suchej soli bądź też kąpieli solankowej, co wspomaga dalsze usuwanie serwatki, a także hamuje rozwój niepożądanych drobnoustrojów.
  • W specjalnie do tego przygotowanych piwnicach lub naturalnych jaskiniach o niskiej temperaturze i wysokiej wilgotności powietrza przeprowadzany jest proces dojrzewania. Sery są tu starannie pielęgnowane, regularnie odwracane, szczotkowane i myte, a także poddawane ciągłej kontroli pod kątem wyglądu i struktury. Dojrzewanie sera, mogące trwać od kilku tygodni do nawet kilku lat, decyduje o jego twardości, strukturze i aromacie.
  • Gotowy ser przekazywany jest do pakowania.
Rozwiąż quiz